Tütünle mücadele politikaları yeniden tartışma konusu olurken, Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder sigara kullanımının etkilerine dikkat çekti. Ergüder, sigaranın yalnızca toplum sağlığını tehdit etmediğini, aynı zamanda ülke ekonomisi üzerinde de ağır bir yük oluşturduğunu vurguladı. Paylaştığı verilere göre sigaranın ekonomiye yıllık doğrudan maliyeti yaklaşık 24 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. İş gücü kaybı, erken ölümler ve tedavi harcamaları gibi dolaylı maliyetler de eklendiğinde, ortaya çıkan toplam tablonun çok daha çarpıcı hale geldiği ifade ediliyor.

“FİYAT POLİTİKASI SAYESİNDE TÜTÜN KULLANIMINDA %14 ORANINDA BİR AZALMA SAĞLANDI”

Türkiye gazetesinin haberine göre, tütün tüketimini düşürmenin en rasyonel yolunun vergilendirme ve fiyat artışları olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Ergüder, çarpıcı istatistikler paylaştı. Türkiye’nin 2008-2012 yılları arasında uyguladığı kararlı fiyat politikası sayesinde tütün kullanımında %14 oranında bir azalma sağlandığını, bu süreçte kamu gelirlerinin de eş zamanlı olarak arttığını ifade etti.

Ergüder, 2013 sonrasında sigara fiyatlarının satın alma gücü paritesine göre düşük kaldığını savunarak şu değerlendirmede bulundu:

“Türkiye’de sigara, OECD ve Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında oldukça ucuz kalmış durumda. Yapılan araştırmalar, fiyattaki %10’luk bir artışın tüketimi %8 oranında düşürdüğünü kanıtlıyor. Ancak son yıllarda fiyatlar, enflasyon ve satın alma gücü karşısında beklenen caydırıcılığı yitirdi.”

“SİGARANIN TABAN FİYATININ 300 TL OLMASI GEREKİYOR”

Sigara fiyatlarının belirlenmesinde dünyada kabul gören ilginç bir dengeye işaret eden Prof. Dr. Ergüder, fiyatların enerji maliyetleriyle paralel olması gerektiğini vurguladı.

Dünyada genel kabul görmüş mantığa göre, bir paket sigaranın fiyatı yaklaşık 5 litre benzin bedeline denk geliyor. Mevcut akaryakıt fiyatları baz alındığında, Ergüder’e göre Türkiye’de bir paket sigaranın taban fiyatının 300 TL olması gerekiyor.

“ENFLASYON VE KAÇAKÇILIK” İDDİALARI

Tütün ürünlerine yapılan zamların enflasyonu tetiklediği veya yasa dışı ticareti artırdığı yönündeki yaygın argümanlara da değinen Ergüder, bu iddiaların bilimsel verilerle desteklenmediğini söyledi. 2002-2019 dönemini kapsayan incelemelerinde, sigara fiyat artışları ile genel enflasyon verileri arasında anlamlı bir korelasyon bulamadıklarını belirten Ergüder, etkin denetimle kaçakçılık riskinin de minimize edilebileceğini vurguladı.