Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında denetimlerini artırarak her yıl yaklaşık 100 bine yakın kişinin emekliliğini iptal ediyor. Noyan Doğan’ın aktardığı bilgilere göre, kurum usulsüz prim ödemeleri, paravan şirketler ve sahte işyeri bildirimlerini yakından takip ediyor.
SGK’nın radarına takılan başlıca yöntemler arasında en yaygın olanı, prim günü eksiği bulunan kişilerin fiilen çalışmadıkları halde bir tanıdığının işyerinde sigortalı gösterilmesi olarak öne çıkıyor. Bu kişiler, genellikle şirket sahibine belirli bir ücret ödeyerek primleri yatırıyor; hatta SGK’nın şüphelenmemesi için asgari ücret tutarında maaş yatırımı bile yapılabiliyor.
Bir diğer sık karşılaşılan uygulama ise, gerçek ticari faaliyeti olmayan paravan veya sahte şirketler üzerinden sigortalı bildirimi yapılması. Bu şirketler, çoğu kez hayali adresler beyan edilerek yalnızca sahte sigortalılık amacıyla tescil ediliyor ve ücret karşılığı kişileri sigortalı gösteriyor. Bazı kişiler bu tuzağa bilerek girerken, bazıları da farkında olmadan mağdur olabiliyor.
Ayrıca hamilelik döneminde sağlık hizmetleri ve iş göremezlik ödeneğinden yararlanmak amacıyla kendini sigortalı gösterenler ile protez giderlerini SGK’dan karşılatmak için benzer yollara başvuranlar da denetimlerde tespit ediliyor.
Tespit edilen durumlarda SGK’nın uyguladığı yaptırımlar ağır sonuçlar doğuruyor. Sigortalılık süresi ve prim günleri iptal ediliyor, ödenen primler iade edilmiyor.
Emekli olunmuşsa aylık kesiliyor, emeklilik iptal ediliyor, ödenen maaşlar faiziyle birlikte geri alınıyor. Sahte sigortalılık sürecinde kullanılan sağlık hizmetleri ve ödenen giderler de faiziyle talep edilebiliyor.
Ayrıca hem sigortalı hem işveren hakkında suç duyurusunda bulunuluyor, idari para cezaları ve yargı süreçleri devreye giriyor.
SGK’nın bu denetimleri yıllardır devam ediyor ve son yıllarda daha sistematik hale getirildi. Kurum, sahte sigortalılık ve sahte işyeri takip platformu gibi araçlarla suiistimalleri önlemeye yönelik çalışmaları yoğunlaştırdı. Yetkililer, vatandaşları usulsüz yöntemlere başvurmamaları konusunda uyarıyor; aksi takdirde hem maddi hem hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalınabileceğini vurguluyor.
